الشيخ محمد آصف المحسني

113

متافيزيك از نظر رئاليزم يا معارف اسلامى از نگاه علم وفلسفه (فارسى)

صفات فعلى خداوند به فعل او برميگردد نه بذات او ، و چون مخلوقات و افعال خداوند حادث و مسبوق بعدم است ، طبعا صفات فعليه او قديم نموده حادث خواهد بود ، مثل اينكه ميگوئيم خداوند : خالق است ، رازق است ، رحيم است ، مدبّر است ، حافظ است و مثال آنها و روشن است در زمانيكه « 1 » مخلوقات نبوده خلقت و رزق و رحمت و تدبير و حفظ هم منتفى بوده صفات ذاتيه را صفات كماليه و صفات فعليه را صفات اضافيه و صفات جماليه هم ميگويند ، چنانچه صفات سلبيه را صفات جماليه و صفات تقديسيه نيز مىنامند . نگارنده در پيش كشيدن نكات دقيقى كه درين جا موجود است مصلحت مهمّى نمىبيند زيرا هدف اين كتاب آشنا ساختن نسل جوان و مردم فكور به يك دوره از عقايد دينى از نظر عقل و فلسفه و علم است نه ذكر مسائل پيچيده و بيان اصطلاحات علم حكمت و علم كلام ، و اين هدف در تمام مطالب اين كتاب مد نظر گرفته شده ( 1 ) خداوند كامل مطلق است واجب الوجود نقصى در ذات و صفات خود نداشته كامل بلكه كمال مطلق است و ما براى اثبات اين مقصد چهار دليل ذكر ميكنيم ( 1 ) نقص يا فقد و نبودن خود وجود است ، يا فقدان كمال وجودى ، واجب الوجود اگر ناقص فرض شود بايد او را فاقد مرتبه‌اى

--> ( 1 ) لفظ زمان از باب مجبوريت به كار برده شده و الّا خود زبان يكى از اجزاء عالم و مخلوقى از مخلوقات و حادث است كه مسبوق بعدم بوده .